Enjoy free delivery on all orders over €50

Eskobablog 5 - Ben je bang om spijt te krijgen?

Nu ik een aantal maanden echt actief ben als professional organizer en er veel over praat met allerlei mensen, valt me een uitspraak op die steeds terugkomt: “Ik ben bang dat ik iets wegdoe waar ik later spijt van krijg.” Het komt trouwens vaak uit de mond van vrouwen en dan gaat het meestal over kleding. Of het gaat over oude studieboeken, stel dat je toch nog eens iets op zou willen zoeken? De afkeer van verlies is normaal, ik lees het overal. Wie wat bewaart, heeft wat. Maar het kan je flink in de weg zitten, als je tegelijk ook ruimte wilt scheppen.

Deze angst heeft een verlammend effect op je opruimpogingen. Hoe kom je er overheen? Het punt is natuurlijk dat ik hier wel een heel nuchter verhaal kan gaan houden (80% van de tijd gebruik je maar 20% van je spullen, de wereld vergaat niet, wat je mist valt het meest op, en zo verder) maar dat gaat niet werken. Wat ik denk dat wel werkt, is jezelf aanzetten tot wat zelfonderzoek. Stel, je hebt bepaalde schoenen die je altijd bij een bepaalde jurk droeg, maar die jurk was versleten en heb je weggedaan. De schoenen heb je gehouden, want het kan best zo zijn dat je nog eens een jurk vindt waar ze bij passen. Jaren verstrijken en met deze schoenen kom je terecht in de kwestie ‘ik weet dat bewaren nergens op slaat, maar wat als ik er spijt van krijg’.

Om je te helpen nuchter naar je twijfelspullen te kijken kun je jezelf deze gewetensvraag stellen: als ik dit ding nog niet bezat, hoeveel zou ik er dan voor willen betalen? Zou ik het überhaupt aan willen schaffen? Zo kun je de werkelijke waarde bepalen die het voor jou heeft. Hier is namelijk een psychologisch-economisch effect aan het werk: wij hebben de neiging om hogere waarde toe te schrijven aan onze bezittingen dan aan dingen die we niet bezitten. Het pure feit dat wij een bepaald voorwerp hebben, maakt het waardevoller. Daarom hebben we moeite er afscheid van te nemen. Maar als je hetzelfde zou moeten aanschaffen, dan is het ineens minder waard en wil je er niet voor betalen, of in elk geval niet zoveel. Dit effect heet het Endowment Effect. Dat is lastig te vertalen, maar het komt er op neer dat als je iets bezit, of zelfs in een winkel even mag vasthouden of uitproberen, je het onmiddellijk meer waarde gaat toekennen. Het helpt als je je hier bewust van wordt, want dit effect treedt op in ons brein zonder dat we daar veel invloed op hebben. (Dus het is ook een veelgebruikte verkooptruc!) En ik bedenk me ineens: misschien hebben we daarom ook wel moeite om toe te geven dat iets een miskoop is!

Mag ik er nog een spreekwoord tegenaan gooien? Uit het oog, uit het hart. En dat is ook waar. Het is een gevoelskwestie. Je doet die schoenen toch weg, je kunt best beredeneren dat de kans dat je ze ooit nog zult dragen, heel klein is. In een opruimbui besluit je ze een tweede leven te gunnen en ze gaan in de kledingbak. Je neemt willens en wetens het risico dat je over een poosje denkt: “Oeh, had ik ze nog maar.” En wat gebeurt er? Die nieuwe jurk komt er nooit en je vergeet die schoenen. En zelfs als je die schoenen ineens wél mist met een pijnlijke prik van ‘wat onwijs jammer, had ik ze nog maar’, weet dan dat dat gevoel ook weer weg ebt.

En er is nog een tweede opmerking die ik vaak hoor in mijn gesprekken over organizing. Een heerlijke, vind ik, namelijk dat het opruimen zo oplucht! Eindelijk die klus geklaard! Je hebt de emoties en de uitgestelde beslissingen getrotseerd en meer lichtheid in je bestaan gebracht. Lichter is goed! Gun jezelf dat en neem een risico.