Enjoy free delivery on all orders over €50

Eskobablog 8 - Spullen bewaren – staat dat voor geborgenheid of voor ballast?

In haar documentaire ‘Bewaren – of hoe te leven’ onderzoekt Digna Sinke de verschillende manieren waarop mensen met herinneringen omgaan – en met spullen. Staan die voor geborgenheid of voor ballast?

Alles heeft een verhaal

Thuis zit Digna’s hoogbejaarde moeder, over wie de film voor een groot deel gaat, aan een lege tafel, waarop Digna telkens een voorwerp plaatst: een lang geleden zelf genaaide deken, een damestas, een vorkje, fotoalbums van haar moeder. Een eindeloze stroom van dingen die de moeder decennia heeft bewaard. Wat het ook is, hoe oud ook, Digna’s moeder herinnert zich feilloos het wat en waar. Ze heeft er overduidelijk lol in, vraagt zich hardop af wat er nu weer komt. De appel is niet ver van de boom gevallen: Digna is zelf ook een geboren hamster. Voor haar en voor haar moeder zijn de spullen onlosmakelijk verbonden met de herinneringen.

De andere kant van bewaren: minimaliseren

Op reis ontmoet Digna ‘digitale nomaden’: mensen die de wereld rondreizen en leven uit een heel klein koffertje, bijna niets hebben. Hun belangrijkste bezittingen zijn zonder uitzondering hun laptop en hun paspoort. Ze zijn (meestal) ook jong en ongebonden. De minimalisten willen beleven, niet bezitten. Bezittingen zien ze als last. ‘Live today’ staat op iemands arm getatoeëerd: het verleden telt niet mee.

Wat bewaar je?

Ik zal het eerlijk toegeven: al zeer snel in de film kreeg ik de kriebels. Wat een hoeveelheden ouwe zooi kwamen voorbij. Vooral albums, meervoud, vol met ingeplakte suikerzakjes van Digna zijn mij bijgebleven. Tuurlijk, ieder kind spaart wel iets, maar moet dat ook allemaal bewaard blijven?

De film raakte mij dus wel. Ik probeerde me voor te stellen hoe het zal zijn voor Digna als zij straks al die spullen moet gaan opruimen na haar moeders overlijden, en zeker omdat zij ook zo gehecht is aan dingen. Dat leek me een hele opgave. De moeder van Digna zegt onverbloemd dat haar kinderen het maar moeten uitzoeken als ze dood is. Ze is niet van plan iets weg te doen.

Ook als opruimcoach kwam het wel bij mij binnen. Het is namelijk wel een vraagstuk waar veel mensen tegenaan lopen als hun ouders komen te overlijden. Bijzondere oude spullen moet je misschien bewaren. Veel van die spullen zijn bijzonder geworden omdat ze oud zijn, en dus bewaard door de generatie(s) voor jou. Hadden die wat beter opgeruimd, dan had jij er nu niet over na hoeven denken. Wat is wijsheid? Heeft het waarde, zelfs sentimentele waarde, als het maar in een kast of op zolder ligt te liggen? En hoe erg is het eigenlijk als je iets vergeet?

Misschien kan de film als spiegel fungeren voor mensen die ook een huis vol tastbare herinneringen hebben. Enerzijds als een soort waarschuwing: je zadelt je nabestaanden er mee op. Anderzijds is het ook een trigger om eens na te denken over wat je belangrijk vindt, wat er nog bewaard moet blijven in de familie als je er niet meer bent. En dan maar hopen dat die familie er ook zo over denkt.

Op 1 oktober zendt de VPRO een iets verkorte versie van de film uit.