Enjoy free delivery on all orders over €50

Eskobablog 14 - Boeken: ben jij een boekenbewaarder of geef je ze een tweede leven?

Wat is eigenlijk de beste aanpak voor overtollige boeken? Een kennis vroeg me dit laatst, nadat zij verhuisd was en eigenlijk te veel boeken had meeverhuisd. Dat is ook een lastige kwestie voor veel mensen. Had ze het me maar eerder gevraagd! Want als opruimcoach heb ik wel een advies paraat.

Een belangrijke hobbel is dat velen van ons zijn opgevoed met het idee dat je zuinig moet zijn op je boeken. Boeken zijn waardevol en symboliseren wijsheid en kennis. Boeken hoor je met respect te behandelen. Ik hoor mijn moeder nog zeggen: “Met een boek mag je niet gooien!”

Tot ver in de jaren ‘50 was het best bijzonder als mensen zelf boeken bezaten. Met de introductie van het pocketboek kwam het boekenbezit binnen het bereik van gewone mensen, en tegenwoordig heeft bijna iedereen wel boeken, zelfs als je alleen maar op vakantie leest. Maar het gevolg is dat veel mensen volle boekenkasten hebben die soms in de weg zitten. Boeken zijn nog steeds niet goedkoop en ook dat maakt het niet makkelijker om er afscheid van te nemen. Dus wat doe je met al die boeken?

Maak onderscheid

Het helpt, om te beginnen, om boeken als een gebruiksvoorwerp te gaan zien, zoals alle andere gebruiksvoorwerpen in huis, en niet meer als ‘half heilig’. En dan komt het schiften. Je kunt je boekenverzameling indelen in vier categorieën:

Om te beginnen je favorieten en echt nuttige boeken. Dus dat zijn de boeken die je nog gebruikt, die je herleest of die iets bijzonders voor je betekenen. Dit zijn dus de blijvertjes. Twee, boeken die je bezit en die je toch niet gaat lezen of gebruiken. Als derde noem ik de boeken die je wel hebt gelezen maar die je misschien nooit gaat herlezen. De vierde soort zijn boeken die je nog wilt gaan lezen. Deze indeling maakt het makkelijker om je eigen bibliotheek eens kritisch te bekijken en de toegevoegde waarde van ieder boek te bepalen. Bij de meeste mensen is het de tweede en derde categorie waar de meeste winst valt te behalen.  

Toen ik zelf met mijn boeken aan de gang ging, heb ik van ieder boek bepaald of ik het eventueel wilde herlezen (ik had vooral boeken uit categorie 1 en 3) en als dat een 'ja' was, dan ging ik het ook doen. Ik werkte me gestaag door een stapel heen, met als bijkomend voordeel dat ik een hele tijd voorzien was van gratis leesvoer. Meestal wist ik al vrij snel of dat een goede keus was. Zo nee, dan kon het boek overduidelijk weg. Zo ja, dan was de vraag of ik het nog een keer zou willen herlezen. Zo ja, dan bleef het boek, zo nee, dan ging het weg. Ik hoef er niet bij te zeggen dat deze methode wel tijd kost, afhankelijk natuurlijk van hoe snel je leest.

De drempel over, letterlijk en figuurlijk

Dan heb je een stapel boeken waarvan je hebt vastgesteld dat hij de deur uit kan. En wat doe je dan, in praktische zin, met al die boeken?

Boeken waarin andere mensen interesse zouden kunnen hebben: je kunt beginnen de boeken met de ruggen naar boven in een doos te doen en ze aan je familie en vrienden aan te bieden, met de instructie dat je ze niet terug hoeft en zij de boeken eventueel door mogen geven. Of je kunt ze wellicht op een apart plankje zetten. Verkopen kan een idee zijn, op Koningsdag bijvoorbeeld, of aan De Slegte, de tweedehandsboekenzaak. Sommige kringloopwinkels nemen ook boeken in.

Ook een mogelijkheid: tegenwoordig zie je in veel buurten ruilboekenkastjes. Dat vind ik een sympathieke manier om je boeken een tweede leven te gunnen. Want dat is het, en dat maakt het ook makkelijker: denk aan het plezier dat iemand anders van jouw boeken kan hebben. Wees wel kritisch op wat je erin zet: soms vind ik in die kastjes achterhaalde kookboeken uit de jaren ’70, en daar zitten niet zoveel mensen op te wachten. Want soms zijn boeken echt ouderwets geworden, niet meer actueel en zonder nostalgische waarde. Domweg niet alles hoeft een tweede leven te krijgen.

Kun je het over je hart verkrijgen om ze in de oudpapierbak te gooien? Zelf moest ik een flinke drempel over toen ik dat de eerste keer ging doen. (Ik kreeg er op straat zelfs commentaar op. “Vindt u dat niet zonde?” “Nee mevrouw, van déze boeken is het niet zonde.”) Maar met studieboeken lukte me dat wel. Destijds heb ik nog aan De Slegte gevraagd of ze belangstelling hadden, maar nee.

Andere boeken dan leesboeken

Oude leer- of studieboeken zijn, vind ik, eigenlijk een categorie apart: moet je ze bewaren als herinnering of als naslagwerk? Houd er rekening mee dat de stof in studieboeken kan verouderen en dat veel informatie inmiddels op internet is te vinden. Hetzelfde geldt uiteraard voor reisgidsen. Kookboeken: gebruik je uit een boek maar enkele recepten, dan kun je overwegen om daar een kopietje van te maken en het boek de deur uit te doen. En je oude encyclopedie? Dat is het ultieme voorbeeld van boeken als symbool van kennis en waarde. Die ook nog eens veel plaats inneemt en weinig wordt gebruikt.

Ben je er aan toe om je boekenkast op te ruimen maar heb je moeite met boeken wegdoen? Probeer het eens volgens bovenstaande methode. Denk daarbij dan aan het leesplezier dat iemand anders kan hebben van jouw boeken. Dat helpt!

En schaf je nog nieuwe boeken aan, of ben je inmiddels overgestapt op de e-reader?